Công Thức làm cám Chim Chào Mào - Phần 2

Thân chào ACE đam mê chào mào,

Sau gần 2 năm thử nghiệm, thêm bớt các thành phần sao cho phù hợp với giàn chim ở nhà. Hiện công thức làm cám đến nay mình thấy đã ổn : Chim ăn vào căng lửa, màu lông tốt, làm nhanh quá trình mọc lông sau thời kỳ chim thay lông. Trong thời gian thay lông, chim vẫn chơi khá chứ không xuống lửa nhiều. Phục hồi được tình trạng những chú chim bị suy lông, suy dinh dưỡng do chế độ chăm kém, bổ sung canxi tốt. Và đặc biệt chim sau từ 1 đến 2 lần thay lông đít chim đỏ hẳn lên (có thể so sánh với màu đỏ của chim trời ). Bông đuôi trổ nhiều (6-10 bông), bông to (đây cũng là 1 kinh nghiệm AE chỉ lại khi chọn chim).

Nguyên liệu và cách thao tác chế biến hiện như sau :

1. Nguyên liệu:
- 1 lon đậu xanh.
- 1 lon đậu nành.
- 1 lon gạo trắng. (trước đây có thử nghiệm gạo lức nhưng màu cám đen, chim ít ăn)
- 1/2 lon đậu phộng.

Tất cả được rang trên bếp vừa chín tới (vừa dậy mùi thơm là được, nếu không sẽ cháy và mất chất, vì mình có công đoạn sấy lại). Dùng máy say sinh tố hoặc ra chổ xay bột ngũ cốc, say hổn hợp đậu trên kích thước = 1/2 hoặc 1/3 đầu tăm hương là được.

2. 300g tôm sú loại tôm nước ngọt (có thể thay bằng tôm đất, loại có màu xám đậm. Nhưng khi thành phầm, độ đỏ sẽ không bằng. Nếu dùng tôm sú, màu bột càng để lâu càng đỏ, đây khả năng giúp chim giử đc màu đỏ nơi đít, tách...hehee), chọn giống nhỏ, chứ to thường tôm nuôi có thuốc. Tốt nhất là bằng 1 ngón trỏ or nhẫn độ lại. Tôm hấp cách thuỷ, sau đó lấy máy say sinh tố đánh nhuyển, trộn đều vào bột (hoặc trộn đều với lòng đỏ trứng). Để thấm. (tôm hấp cũng vừa chín tới là được)

3. 20 lòng đỏ trứng gà + 4 lòng trắng, đánh nhuyễn, sau đó trộn thẳng với hổn hợp bột + tôm. Để thấm.

p/s : Thời gian để các nguyên liệu này thấm đều với nhau nếu các bạn dùng cách sấy thông thường, hoặc phơi nắng tầm 15-20 Phút. Nếu các bạn dùng cách phơi nắng thì sau khi phơi, đánh tơi, cần sấy trên bếp (lửa nhỏ) để bảo quản bột được lâu.

4. Cách sấy thì : hoặc phơi nắng, hoặc sấy trên bếp. Nhưng mình làm bằng cách sấy cách thuỷ(hấp cách thuỷ). Hổn hợp trên được cho vào 1 cái nồi lớn, nồi này được bắt lên 1 nồi nước để đun sôi (nồi dùng là nồi nấu lẫu bằng điện), hoặc nếu ở 1 số nơi có điều kiện có thể thay thế bằng than tổ ong hoặc bếp củi là tốt nhất. Nhiệt độ để đun nước 150-155 độ C (theo thang nhiệt độ nối nầu lẫu). Hấp được 3h mang ra dùng máy sinh tố đánh tơi, trong lúc hấp này cần làm tơi cho nhanh khô. Sau khi say xong, bắt lên hấp tiếp 4-5h (nếu mùa mưa thì 5h, còn nắng 4h), trong thời gian này cũng đảo cám liên tục cho nhanh khô.

Trong thời gian hấp cách thuỷ, nhớ châm nước cho nồi nấu (thường nước lưng, bốc hơi 1/2 nồi là châm thêm, chứ không lâu nóng lại dẫn đến kéo dài thêm thời gian hấp - Tốn điện...hehe).

5. Sau khi hoàn thành, để nguội cám, cho vào hủ lớn, kèm thêm 1 hủ nhỏ để chiếc dần. Do thành phần bột có chất tươi, nên khi cho chim ăn, cần canh sao nó ăn 1-2 ngày là được. Chim ăn đến khi nào hết sạch thì thôi, nếu vẫn còn những hạt nhỏ nên đổ đi, tránh làm cám cũ lẫn vô cám mới.

Hiện có vài AE cũng làm theo cách này, nhưng chỉ khác là sấy trên bếp. Kết quả cho thấy sau 10 ngày chim vào lửa. Nếu chim đang ăn chế độ bột khác thì trong thời gian 20 ngày đến 1 tháng chim sẽ thay lông. Nhưng có cái bất lợi là phải dùng liên tục, nếu đổi cám khác con chim mất lửa, thay lông, phục hồi lại chậm nếu ko tăng cường cào cào tươi.

Tổng cộng các hổn hợp trên ra thành phầm gần 2kg. Được bầy chim nhà măm trong 15 ngày hehe (còn hên xui chổ đột biến nữa). Nếu số lượng chim các bạn ít hơn, thì chia lại tỷ lệ. Lưu ý, với tỷ lệ này mình đã theo dõi kỹ và không phải thêm bớt thành phần nào.

Công thức làm cám chim chào mào --- Phần 1

5 năm trở lại đây phong trào nuôi chim chào mào tăng lên đột biến . Khiến cho cả Hà Nội và các tỉnh lân cận khu vực phía bắc rộn lên . Nhiều người qua thú chơi tao nhã đã được biết đến chim các vùng miền và địa danh ( xã huyện ) mà trước kia không hoặc chưa hề biết tới về các tỉnh miền trung . Nơi sản sinh ra những chú chim chào mào có giọng hót đặc biệt và khả năng chịu áp lực cao khi cạnh tranh ( đấu lồng ) .

Khi phong trào đi lên cũng là lúc người chơi mỗi lúc 1 đông lên bao gồm già có , trẻ có , người mới chơi có , người nghỉ chơi chim bao năm rồi quay lại chăm chim cũng có . Sự đam mê tiếng hót 1 trong 3 chú chim được liệt vào sách đỏ chim đồng quê Việt Nam cần được bảo tồn này đã nối con người lại gần nhau hơn , không phân biệt giai cấp , địa vị , nghành nghề , hèn sang để các buổi sang cuối tuần tựu chung lại 1 điểm . Với mong muốn được giao lưu , nâng cao trình độ nghề chơi với những người cùng sở thích . Nâng cao khả năng cọ sát và áp lực của những chiến binh nhốt lồng .

Song song với đó là những câu chuyện về chim ở vùng nào , cách chăm chim ra sao , chim ăn uống ngủ nghỉ như thế nào và dinh dưỡng hàng ngày là cái gì cần cho sang , trưa , chiều tối . Tắm nắng , tắm nước đã đủ và đúng cách hay chưa . Hàng ngày chim dung cám nào , Xuân – Hạ - Thu – Đông thay đổi thành phần ra sao để giúp chim thật tốt khi phải thích nghi với cuộc sống nuôi nhốt trong lồng . Trong đó cám là thức ăn chủ yếu để nâng cao thể chất cho chim không chỉ sống mà phải sống khỏe . Không phải hót mà phải hót to và nhiều . Không những đấu mà phải đấu hay , đấu đẹp và đấu bền . Cung không đủ cầu khiến nhiều chủ nhân nuôi chim tìm tòi , học hỏi và cho ra đời thập cẩm các loại thức ăn cho chào mào . Chính vì lẽ đó mà những người mới nuôi chim lầm tưởng rằng cứ cho ăn cám tốt là chim sẽ đẹp , cứ cho ăn cám chất là chim sẽ hay . Dẫn tới những trường hợp chẳng hiểu gì về chim vùng miền và thời tiết cũng sản xuất cám . Ớm ờ còn có kẻ chưa nuôi chim thay lông lần nào cũng làm cám bán ra cho anh chị em . Khổ nỗi nhìn những chú chim sau khi ăn loại thực phẩm đó vào đi ỉa chảy lõng bõng là nước , phân lên mùi hôi nồng nặc . Qua vài ngày chim bắt đầu xù lông và bỏ đấu dẫn tới tình trạng chim vào mùa hè đang căng lửa để chơi thì lại đứng ị ra thành 1 khối lù lù . .

Thường thì những người nuôi chim lâu năm có thể nhìn nhiều điểm để nhận dạng rằng chú chim đó đang khỏe mạnh hay đau ốm , đang căng lửa hay chẳng có tí lửa nào . Mà yếu tố đầu tiên đó là nhìn phân của chú chim mình nuôi . Nhìn phân chim để đoán bệnh tật , nhìn phân chim để biết thức ăn có thích nghi được với nó hay không và đặc biệt hơn cả là nhìn phân chim để biết được thời tiết trong ngày và ngày tiếp đó . Nói vậy để biết cái thời khó khăn nhưng CÁC CỤ nuôi chim nhà ta cũng đã đúc kết được nhiều kinh nghiệm dân gian mà chỉ có qua thời gian mới vỡ ra và có được . Nói vậy để ace biết được rằng lòng dạ của những chú chim nhỏ khá nhạy cảm so với thể trạng và trọng lượng của chúng .
Ở khu vực Hà Nội và các tỉnh miền bắc chăm nuôi chim nhốt lồng có nhiều cực nhọc hơn so với các tỉnh khu vực miền trung trở vào phía Nam . Giữ được phong độ và điểm rơi thể trạng lại càng khó khăn hơn nữa .

Tại sao mình nói vậy . ?

Bởi khu vực miền bắc nói chung không có được thời tiết thiên phú như các tỉnh của 2 miền Trung và Nam . Quanh năm có Nắng , Gió , đây chính là yếu tố cơ bản để những chiến binh nhốt lồng dễ dàng thích nghi hơn . Độ ẩm cao hơn chính là yếu tố quyết định tới hình thể , dáng bộ cũng như thể lực của chim khi ráp lồng . ACE có thể để ý và thấy rõ 1 điều . đó là những ngày có độ ẩm cao hơn bình thường thì chim sẽ thường xuyên bù lông đứng lắc qua lắc lại mặc cho thời tiết có ổn định và nắng nóng đến mức nào .

Chế độ dinh dưỡng chưa hợp lý khiến những chú chim được liệt vào danh sách các chú chim chất lượng , hung dữ , có tuổi lồng vẫn không bứt lên được . Nước chơi (đấu) vật vờ , thất thường là điều rất dễ nhận ra . Lúc thì như điên loạn , lúc lại cụp mào mà chủ nhân của chúng chẳng hiểu lý do vì sao . .

Xin nêu lên 1 số biểu hiện thường gặp khi nuôi chim Chào Mào tại khu vực Hà Nội và các tỉnh phía bắc để các cụ lâu nắm cũng như ace mới chơi chiêm nghiệm và tìm cách khắc phục :

- Chim thường xuyên có hành động tự nhổ lông ( mặc cho đó là lông máu và lông mới nhú )

- Chim thường ăn tất tần tật các loại vỏ hoa quả ( Chuối – Cam ……)

- Chim thường mổ vào tai cóng , áo lồng và đặc biệt là xuống đáy lồng xé ăn giấy báo ( giấy lót phân ) . Thậm chí ăn cả phân của chúng đi ra .

- Chim thường đứng co ro và chỉ đứng bằng 1 chân .

- Cuối cùng là lông chim rất khô và sơ xác .

Gặp những biểu hiện như trên nghĩa là chim chưa đạt yêu cầu về chế độ dinh dưỡng trong thức ăn hàng ngày và chế độ vệ sinh an toàn . Điều đó đồng nghĩa với việc chim không đạt được phong độ đỉnh cao như chúng ta mong muốn .

Ở phần trên của bài viết minhhp đã nhắc tới trường hợp thời tiết 4 mùa của miền bắc và các hiện tượng thường gặp phải của chim chào mào khi nuôi nhốt trong lồng để các cụ cùng toàn thể ace thấy được phần ảnh hưởng khá lớn do thời tiết tác động lên những chú chim . Qua đó cần bổ sung và cân bằng các chất cần thiết trong thành phần cám nuôi để giúp chim thích nghi được với thời tiết cũng như áp lực nhằm thúc đẩy và giúp chim luôn đạt phong độ đỉnh cao mà chủ nhân của chúng hằng mong muốn .
Nguyên liệu chính thì từ trước tới nay người nuôi chim vẫn dựa chủ yếu vào các thành phần trong Ngũ Cốc Thực . Nhưng cái khó nhất chính là sự ết hợp hài hòa giữa các thành phần nhằm phát huy được công dụng của các chất có trong ngũ cốc . Ngoài ra chế biến cũng hết sức quan trọng giúp thành phẩm khi hoàn thành không bị biến chất và mất đi công hiệu của nó .
Qua trải nghiệm thực tế nhiều năm minhhp xin gửi tới ace 2 công thức cám dành cho Chào Mào đang được nuôi dưỡng tại khu vực thời tiết 4 mùa như Hà Nội và các tỉnh phía Bắc đang rất được ưu chuộng đã mang lại những bước đột phá về sự thành công và làm hài lòng các ông chủ khó tính nhất .

Công thức thứ nhất :
(Xin lấy cách đong đo bằng cân để có được sự chính xác)

Thành phần nguyên liệu :

Cám dùng từ tháng 02 đến tháng 08 (dương lịch)

- Bột Ngô : 500g (có thể dùng bằng cám ba vì)
- Đỗ xanh (có vỏ) : 500g
- Đỗ tương : 300g
- Gạo lứt đỏ : 400g (có thể dùng gạo thường)
- Vừng (vàng) : 250g
- Tôm tươi : 400g (Loại tôm nước ngọt hay còn gọi là tép gạo )
- Đường vàng : 40g
- Cà rốt : 500g game pikachu
- Bột canh : 20g (Có thể thay bằng 10g muối trắng)
- Trứng gà : 40 quả (Chỉ lấy lòng đỏ )

Cám dùng từ tháng 08 đến tháng 02 (dương lịch)

- Bột ngô : 500g (có thể dùng bằng cám ba vì)
- Đỗ xanh (có vỏ) : 300g
- Đỗ tương : 500g
- Gạo lứt (đỏ) : 250g (có thể dùng gạo thường)
- Lạc (đậu phộng) : 250g
- Tôm tươi : 400g (Loại tôm nước ngọt hay còn gọi là tép gạo )
- Mật ong : 100g
- Cà rốt : 500g
- Bột canh : 20g (Có thể thay bằng 10g muối trắng)
- Trứng gà 50 quả (Chỉ lấy lòng đỏ)
- Bột Khoáng PROMIX : 20g
- Nghệ tươi : 20g (chỉ cho vào 3 tháng mùa đông)

Công thức thứ 2 :
(Xin lấy cách đong đo bằng cân để có được sự chính xác)

Cám dùng từ tháng 02 đến tháng 08 (dương lịch)

- Gạo lứt (đỏ) : 500g (có thể dùng gạo thường)
- Đỗ tương : 300g
- Đỗ xanh : 500g
- Tinh bột ngô : 400g (cái này có bán tại các đại lý thực phẩm và siêu thị)
- Vừng vàng : 300g
- Tôm tươi : 500g (Loại tôm nước ngọt nhỏ hay còn gạo là tép gạo)
- Trứng gà : 50 quả (chỉ lấy lòng đỏ)
- Thịt bò : 300g game mario
- Mật ong : 200g
- Cà rốt : 1kg
- Kỳ tử : 150g
- Bột xương cá : 50g
- Khoáng tổng hợp PROMIX : 20g

Cám dùng từ tháng 08 đến thàng 02 (dương lịch)

- Gạo lứt (đỏ) : 500g (có thể dùng gạo thường)
- Đỗ tương : 500g
- Đỗ xanh : 300g
- Tinh bột ngô : 400g
- Lạc (đậu phộng) : 300g
- Tôm tươi : 500g (Loại tôm nước ngọt nhỏ hay còn gạo là tép gạo)
- Trứng gà : 40 quả (chỉ lấy lòng đỏ)
- Thịt bò : 300g
- Mật ong : 200g
- Cà rốt : 1kg
- Kỳ tử : 300g
- Bột xương cá : 50g
- Khoáng tổng hợp PROMIX : 20g
- Nghệ tươi : 20g (Chỉ dùng vào 3 tháng mùa đông)

Với công thức thứ 2 này khá nặng nên tôi thấy chỉ nên áp dụng đối với chim có tuổi lồng từ 18 tháng trở lên .

Cách chế biến :

- Gạo lứt đỏ ta rang lửa to và đều tay đến khi gạo nổ hoa chanh là được . (Đối với gạo thường chúng ta rang đến khi hạt gạo trắng đều là được .)

- Đỗ tương ta rang tới khi vỏ đỗ nứt đều là OK .

- Đỗ xanh ta chỉ rang qua cho tới khi đỗ méo hạt là được .

- Vừng ta rang tới khi hết tiếng nổ lét đét là OK . Nếu là lạc thì chúng ta rang chín vàng .

- Tôm ta rửa sạch cho vào nồi rang tới khi tôm chín đỏ là OK .

- Thịt bò ta băm nhỏ hoặc xay ngay tại hàng thịt là OK .

- Cà rốt luộc chín mềm để nguội .

- Nghệ tươi cạo sạch vỏ rồi giã nhỏ .

Sau khi làm chín hoàn toàn các thực phẩm cần thiết các bạn chế như sau :
Ta chộn : Gạo + Đỗ tương + Đỗ xanh + Vừng (Lạc) + Kỳ tử . Rồi cho vào xay nhuyễn (bột càng mịn càng tốt ) .

Cái này giúp chim tiêu hóa càng nhanh càng tốt . Vì như chúng ta đã biết hệ tiêu hóa của giống chim chào mào là rất nhanh , chúng chỉ có thể tiêu hóa và hấp thụ trong thời gian tối đa là 3 phút , do vậy nếu chúng ta xay bột chưa nhuyễn khiến chim ăn nhưng không hấp thụ được hết các thành phần dinh dưỡng thì cám có tốt cũng như không . và dẫn tới tình trạng : Sống Phân .

Tiếp theo ta chộn : Tôm + Lòng đỏ trứng + Mật ong + Cà rốt + Bột xương cá + Khoáng tổng hợp + Nghệ tươi (nếu có) thành hỗn hợp . Sau đó dùng máy xay sinh tố xay nhuyễn thành thể lỏng .
(Với các tỉ lệ các thành phần và cách chế biến như trên chúng ta không cần dùng đến nước . Nếu cần dùng đến nước các bạn có thể dùng nước luộc cà rốt để nguội chế thêm vào . Vì theo như quan điểm và cách làm của tôi thì tuyệt đối không nên dùng nước máy pha chế khi làm cám) .
Ta chộn đều 2 loại trên vào với nhau sau đó dùng máy đùn ra dạng hạt .

Cách sấy khô : từ trước đến nay tôi đều thấy ace làm cám dùng rát nhiều cách để làm khô cám . Tuy nhiên theo kinh nghiệm của tôi thì từ khi chộn 2 loại hỗn hợp nêu trên vào với nhau tới khi sấy khô mà thời gian kéo dài 2 đến 6 giờ đồng hồ thì chất lượng cám không đảm bảo . Vì như chúng ta biết các loại thực phẩm ngũ cốc trên bị làm ướt trong thời gian quá lâu sẽ khiến chúng biến chất và không còn đảm bảo nguồn dinh dưỡng cần thiết mà chúng mang lại . (Các bạn hãy hình dung và thử nghiệm ngâm các loại ngũ cốc trên trong thời gian 2-6 tiếng thì sẽ biết mùi vị và hiểu tác hại của nó như thế nào )

Do vậy cách sấy cám tốt nhất là nên dùng lò vi sóng hoặc lò nướng có tần suất và nhiệt độ cao như dưới đây để giúp chúng ta sấy trong thời gian ngắn nhất có thể . ( tùy vào khối lượng cám làm )
Thường thì tôi sấy trong khoảng thời gian 1-2h đồng hồ là cám phải khô . Qua đó cám luôn giữ được các dưỡng chất cần thiết mà không bị biến chất

. Mang lại nguồn dinh dưỡng có độ ổn định cao và khả năng giữ lửa rất tốt . Giúp chim duy trì thể lực để có khả năng ra giọng đều trên giàn đấu .


Trên đây là 2 công thức tôi đã làm trong 5 năm trở lại đây và cho công hiệu hoàn toàn phù hợp với chim được nuôi dưỡng tại miền bắc với khí hậu 4 mùa . Giúp những chú chim bứt phá và phát huy được hết khả năng mà ngoài tự nhiên cũng không hề có được .

Xin đưa ra minh chứng một số chú chim mẫu mực tại các diễn đàn , cội dợt và hội thi đã trở thành biểu tượng trong lòng người nuôi chim mà minhhp đã từng phục vụ và được sử dụng dưới 2 công thức cám này .

- CHÍ PHÈO của anh ĐaiLinh .

- BỒ BÀN của anh Longkucku (Giải Nhất Hà Đông mở rộng lần I)

- HUẾ LÙN + 172 của anh Tuấn Tít (Giải Nhất Hà Nội mở rộng lần III - Hà Đông lần II và các giải Nhì , Ba tại các tỉnh thành như Bắc Giang , Sơn Tây . . vv )

- HUẾ CON của anh Đức – Hưng Yên ( Giải Nhất Yên Viên mở rộng lần I – Nhất Hà Đông mở rộng lần III và các giải Nhì + Ba tại các tỉnh thành như Hà Nội , Quảng Ninh . . vv )

- Còn rất rất nhiều các giải thưởng Nhì – Ba và Top 10 ở các vòng trung kết của những chú chim khác tại các hội thi liên tỉnh và mở rộng tại các tình thành khu vực phía Bắc đã làm nức lòng người hâm mộ mà tôi không thể nêu hết lên đây đang tin dùng .

(Tuy nhiên còn 1 số nguyên liệu mang tính kích ứng cho những chú chim thay lông xong , chuyển vùng miền , qua mùa đông dẫn đến xù lông quá lâu , bỏ hót , bỏ đấu tôi xin không đưa vào đây vì sử dụng nó khá cầu kỳ và tác dụng như con dao 2 lưỡi )

Thú chơi nào cũng đòi hỏi người chơi kiên trì , tìm hiểu và bao quát tổng thể . Nhìn nhận 1 cách khách quan và tự chiêm nghiệm – suy ngẫm . . . Để rồi đúc rút được kinh nghiêm cho bản thân và nâng nhìn về nghề chơi mình đang hướng tới .

Chăm sóc chào mào mùa thay lông

Cũng như các loài chim khác Chào Mào có mùa thay Lông vào khoảng tháng 8 đến 11 dương lịch! cũng không hiếm những trường hợp thay lông trái mùa! thay lông sớm, muộn do thay đổi môi trường sống, thức ăn, khí hậu..vv.vv. Dấu hiệu đầu tiên để chúng ta nhận thấy Chúng bước vào mùa thay lông là Bộ Lông cũ có dấu hiệu khô , xơ! khi tắm hoặc dính mưa , bộ lông này ướt rất nhanh ! tiếp đến là một vài cọng lông cánh , đuôi , hoặc lông ức rớt xuống . có những con rớt lông đuôi đầu tiên , cũng có con rớt một vài lông ức ..vv.v tùy theo thể trạng , tính chất từng con . Chim rỉa lông , rỉa cánh nhiều hơn , bởi lúc này lông mới kích thính ra và lông cũ sắp rụng khiến chim bị ngứa và khó chịu Lúc này là lúc chú chim xuống sức bởi phần lớn phải tập trung chất dinh dưỡng cho quá trình tạo Lông ! Lông chim được hình thành từ phần lớn chất đạm và một phần canxi! Bởi thế để chú chim có được bộ Lông đẹp ưng ý thì ngay khi cọng lông đầu tiên rớt xuống báo hiệu quá trình thay lông đã tới các Bạn nên bồi bổ nhiều hơn thức ăn tươi như cào cào, dế, trứng kiến và hoa quả. Tuyệt đối không cho chim ăn Sâu tươi hoặc khô vào thời kì này! Bởi sâu khô có tính nóng sẽ gây khô, quăn lông khiến bộ lông ra sẽ xấu! Tắm nắng cho chim và tắm nước cách 2-3 ngày một lần để tạo điều kiện cho lông mới ra nhanh hơn! Khi tắm nước, nước sẽ ướt phần vỏ bọc chân lông và làm mềm chúng khiến các sợi lông nhanh chóng làm bục lớp vỏ bọc và trồi ra. Hoa quả bổ xung lượng vitamin giúp cho chim khỏe và Lông ra mướt đẹp . trong lúc này cần bỏ xung các loại hoa quả có màu đỏ để bổ xung sắc tố giúp chim giữ được màu đỏ nơi tách má và lông hậu môn của Chào mào. Quá trình thay lông cũng tùy theo thể chất từng chú chim, lượng chất dinh dưỡng ta bổ xung mà diễn biến nhanh chậm khác nhau! Có chú chỉ một tháng là xong bộ lông ! có chú 2,5 đến 3 tháng mới hoàn thành xong lông! Trong quá trình thay lông của chim nên giữ ổn định điều kiện sống cũng như môi trường sống! Tránh những thay đổi, biến động bất ngờ khiến những chú chim ngừng thay lông! Có chú đang thay dở .. lông cánh, đuôi rụng xuống nhưng gặp thay đổi bất ngờ nên ngưng lại khiến bộ lông xấu xí. Đến 1 hoặc 2 tháng sau mới tiếp tục quá trình thay lông! Mong các Bạn hết sức chú ý! Chim bổi thì không sao, đến mùa sẽ thay lông! Nhưng chim đã có trên 1-2 mùa lồng thì rất nhạy cảm. Lúc này chim vẫn thay lông theo mùa nhưng với những thay đổi đột ngột về thành phần bột cám, khí hậu, hoàn cảnh sống ..vv..v. cũng khiến chim đổ lông bất chợt! có những lúc chim thay lông theo mùa vừa xong, gặp phải thay đổi, những chiếc lông mới đẹp mướt sẽ tự động trút xuống. Lúc này thể trạng chim xuống thấp, nếu không có quá trình ổn định và cung cấp dinh dưỡng tốt thì lần ra lông sau sẽ chậm và chất lượng lông khô và xấu, các sợi không kết dính. Chim xuống lửa nhiều và thời gian phục hồi sẽ chậm!


Sau khi đã có chú chim thuần chơi tốt, các bạn đã có thể thỏa chí cùng anh chị em tham gia cafe, cội chim để dợt dãi, chiêm nghiệm, thưởng thức. Nhưng cái đỉnh của Thú chơi đâu đã hết! Cái đỉnh thú vị nhất của nghề chơi là được cùng Chú chim của mình ngao du Sơn Thủy chinh phục chim trời. Đó là cái thú chơi Mồi Lồng. Công việc đầu tiên khi ta muốn huấn luyện cho một chú CM bổi thành mồi là lựa chọn được những chú CM có nhiều triển vọng. Tiêu chuẩn để chọn một chú có tương lai sẽ trở thành một chú mồi tốt theo kinh nghiệm của những người đi trước thì hình thức ko phải là yếu tố chủ đạo trong mục tiêu chọn lựa, mà điều cốt yếu là chú chim phải mau mỏ ( hót nhiều để sau này khi ra rừng chú ta sẽ hót cả ngày để dụ bổi ) nhanh nhẹn và "đầu gấu" - tức là những chú chim bổi khi kê gần chim mồi nhà cũng ko sợ mà vẫn bu lồng đòi chiến, những chú chim như thế khi ra rừng sẽ ko sợ một chú chim nào, kể cả những chú chim trận già rừng. Khi chọn được những chú như thế thì hình thức của chúng mới được xem đến, lúc này nếu được những chú cao to, dài đòn hình dáng oai vệ mũ cao má đỏ to thì ko còn gì bằng. Theo như em biết thì khi muốn huấn luyện mồi thì người ta ko nuôi từ chim non lên vì như thế rất mất thời gian (để thành mồi với một chú chim non thì công đoạn chăm sóc và huấn luyện phải gấp 2 đến 3 lần so với chim bổi có 2-3 mùa rừng) trong khi đó khi thành mồi chú chim này cũng khó có thể hay và chơi bền như chim già rừng huấn luyện lên. Sau công việc chọn lựa là công việc thuần hóa và nuôi dưỡng, với chế độ ép thuần hợp lý ko làm chim bị hoảng mà bể chim, để chim chỗ đông người và bỏ áo lồng từ từ , tránh chim nhảy nhiều mà có khả năng chim mất móng mà phí chú chim hay. Thời gian này chế độ dinh dưỡng tốt +mồi tươi +hoa quả năng cao thể lực và thể trạng cho chim và cho chim tắm táp thường xuyên giúp chim đẹp mướt lông lá, tránh bọ mạt > chẳng những sức khỏe tốt mà qua đó chim cũng nhanh dạn người hơn.Trong quá trình này ta nên chăm treo chim nhiều chỗ khác nhau trong nhà nhằm cho chim quen với những chỗ treo lạ và sự di chuyển, khoảng được 7-8 tháng ta có thể cho chim đi dợt cho chim học hỏi chim khác và tạo sự tự tin, bản lĩnh khi gặp chim khác . Sau 1 mùa lồng chú chim của ta lúc này đã thuần hơn , khi ta đến gần cũng ko còn nhảy lung tung nữa và cũng đã ra giọng nhiều thì ta bắt đầu công đoạn huấn luyện của mình, đây là giai đoạn cần đầu tư thời gian nhiều nhất,lúc này nếu có thể liên hệ với anh em mượn được chim mồi hay thì vô cùng quý, nếu ko có thì phải chịu khó rủ anh em có chim mồi hay đi bẫy để qua đó mà mang chú chim của mình đi học việc, khi mang chim đi bẫy thì những lần đầu tiên ta phải bao phủ thật kín lồng bẫy( cái này để tránh cho chim rừng thấy chim mồi học việc của ta mà bay vào đấu , chú chim của ta tuy đã chọn kĩ là một chú khá gấu nhưng chưa thật quen trong lồng nên khi gặp phải chim trận già rừng vào đấu rất dễ bị bể.) lụp bẫy chỉ để hở một chút nhỏ đủ để cho chim học việc thấy được chim mồi già đấu và dụ chim rừng , sau một thời gian ta có thể để chim học việc cách xa chim mồi già và đấu với chim rừng......... khi chim học việc dụ và bẫy được chú chim rừng đầu tiên lúc này các bác phải để ý nếu chú chim đó là chim má trắng hoặc là chú chim khá nhát ( cái này qua cách đấu của chú chim rừng mà các bác phán đoán được chú này dữ hoặc nhát ) thì các bác cứ để chú chim rừng nằm trong lục bẫy để chú chim học việc củng cố thêm độ tự tin...... . Nếu những lần bẫy đầu tiên mà gặp phải chú chim già rừng dữ thì nên hạ chim học việc xuống để hôm khác sẽ bẫy nơi khác ...... cứ như thế sau khoảng 3 năm chúng ta sẽ có một chú mồi khá tốt mà ta rất hiểu về chú.

ổ xung thêm trong công tác huấn luyện CM mồi , khi đi bẫy xa để tiện lợi cho việc treo lụp bẫy ở những chỗ lý tưởng hơn ngoài việc sử dụng tay để treo , anh em còn sử dụng dây cước để quăng treo lụp bẫy lên thật cao , những cách này đều ko có gì để phải bận tâm . Việc sử dụng sào treo , đặc biệt là sào rút thì tiện lợi hơn cả , tuy nhiên khi sử dụng loại sào này ta phải có bước chuẩn bị và huấn luyện song song với việc huấn luyện từ bổi thành mồi , mục dích để chú mồi sau này chinh chiến xa trường thật sự quen với sào . Có những chú mồi chiến , chinh chiến mấy năm trời ko ngại gian khổ , vất vả nhưng do chưa từng sử dụng loại sào này khi đi bẫy , ko quen với sào khi chúng ta sử dụng sẽ khiến CM mồi hoảng sợ nhẩy tung mặt trong lồng bẫy ( đặc biệt xẩy ra khi anh em sử dụng bằng lồng bẫy inox , chú CM khi thấy sào móc vào lồng những tưởng bị xua đánh hoảng sợ nhẩy tung lồng + những chấn thương như vỡ mặt do lồng bẫy gây ra sẽ khiến CM hoảng trở lại và đâm ra sợ lồng bẫy , sau này rất khó cho chú ta sang lồng bẫy trở lại và cho dù có cố cho sang thì chú CM của ta ko còn đủ độ tự tin khi ở trong lồng bẫy nữa, cách huấn luyện cũng khá đơn giản , khi bắt đầu thuần chim các bác phải thửa luôn cái sào , trong quá trình thuần các bác cứ dể cái sào gần lồng cho chim quen với sào , thỉnh thoảng các bác qua lại lấy sào khua khua tạo động và cũng tạo cho CM quen với hình ảnh mình cầm sào mà ko gây nguy hiểm gì cho chú ta , cầm sào khua khua suốt thì cũng ngại phải ko ạ .... có cách đây ... để cho CM quen với sự chuyển động của sào các bác buộc sợi dây thun ( loại co giãn nhiều ) buộc một đầu vào sào , một đầu buộc lên dây treo sát cạch lồng , sau đó ta kéo xuống cho giãn day thun và thả ra ... sào sẽ nẩy tưng tưng và thời gian sào chuyển động cũng khá lâu khiến cho ta đỡ mệt hơn , tuy nhiên điều này cũng ko thể có hiệu quả bằng khi ta rỗi ngồi chơi với CM và chăm sóc nó lúc nào cũng có cái sào ở bên và thỉnh thoảng ta khua khua sát lồng và sử dụng hàng ngày để treo lồng (ngay cả khi ta có thể với tay treo lồng thì ta cũng nên sử dụng sào treo cho chim quen ) .. khi CM thuần thì việc đi bẫy với sào rút ko còn là vấn đề lo ngại nữa !!!!!!!!!!!!!!!!!!!



Đó là vấn đề Mồi Trống ! Và đây giờ Em Chào Mào mái cũng có chỗ đứng của mình Việc đầu tiên có thể khẳng định là những lão làng chơi CM , đặc biệt là ưa chơi mồi để đi đánh vẫn có những bác , những Ông có ghém lại cho mình một em Mồi Mái ! Thứ nhất là để chơi cho biết mái , sau để thúc những chú chim trống căng hơn và chơi hết bài bản của hắn hơn ... và cuối cùng sau khi đưa ra rừng thử nghiệm... các Bác , các Ông đã thấy được sự cần thiết của của một Em Mái khi ra rừng ...hi..hi..và từ đó mà huấn luyện thành MỒI . Việc trước tiên là lựa được em Mái có hình dáng thật đẹp nhất có thể , Giọng chuông trong trẻo và vang ... và cần nhất cũng như Mồi Trống là khả năng mau mồm mau miệng. Việc luyện thành mồi mái thì cũng đơn giản hơn Mồi trống khá nhiều , bởi Trống phải rèn luyện và chú trọng để ý hơn đến nước Gọi, đấu và Dụ . Nếu Mất 1 trong 2 nước là Gọi _DỤ thì nên sa thải để tìm em khác huấn luyện nên , vì có luyện một em như thế lên Mồi thì là Một chú Mồi không hay , kém nước ...do đó chắc chắn là không thể sát bổi rồi và khó có thể thu phục được bổi hay . Mái đơn giản hơn bởi chỉ cần nước Gọi , mau mỏ và chất giọng chuẩn là Ok . Các bước cũng phải tương tự như ép thuần , mang đi nhiều nơi để dợt cho quen không lạ nơi , lạ chỗ khác , lạ Chim Trống khác . Quá trình dợt thỉnh thoảng kê sáp Lồng các chú chim Trống khác nhau để xem thái độ em nó , cũng như xem Nước DỤ ( cái này gọi là ve vãn đó ). Nếu kê sáp lồng thấy đa phần chim Trống sáp gần Múa là Ok rồi ! Không phải Chim mồi mái chỉ có thể đánh được những chú trống tơ , chim trống không hay và chim Mái . Vì mình đã được tận mắt xem đánh 2 lần trong 1 ngày ! 1lần chỉ có Chim Mồi nhà( mồi trống ) đấu với Chim Trận trời từ sáng sớm mãi đến trưa mà chim trời không Đá , sau đó chim trời bay mất và đến khoảng gần 14h nó lại về đấu mà không đá . Sau đó Ông chạy về nhà lấy chim Mái ra móc gần Chim mồi nhà thì nó sập lồng chim mái vào lúc đó khoảng gần 5h. Chú chim đó giờ đang là mồi Cứng khá hay của Ông .(Hi..hi... biết tính Cụ rồi nên không Gạ gẫm bao giờ ). Theo Ông kể lại thì thông thường Chim Trời sẽ đá Mồi Trống để đuổi dành lấy chim mái nhưng trong trường hợp này nó quá khôn và đã thuộc mặt Mòi Trống nhà nên không đá trống mà quay sang áp Mái . Tuy nhiên cũng có cái Thời Điểm mới có thể sửa dụng Mồi Mái để có được Bổi Hay hoặc thậm chí chim TRận già . Đó là cái thời điểm Chim vẫn còn đi đàn và sắp đến thời gian chim tìm thấy bạn tình để tách đôi . Thời điểm này kết hợp Mồi Trống và Mồi Mái đánh rất Trúng . Ngoài thời điểm này rất khó dùng mồi mái đánh được Chim trống trời . Họa hoằn lắm mới đánh được chim Mái trời á chớ. Cũng chính vì lý do như vậy mà Mồi Mái rất ít được giới chơi chim lưu ý! Bởi thời điểm đánh ngắn và phải tinh tế lắm mới nhận ra , không thì phải mất thời gian đi liên tục vào thời điểm này . Mặc Dù khi ra Trận có cả mồi Trống và MỒi Mái xem Chim Trời đấu rất đã con mắt.



Giờ nói đến cái tật đầu tiên của Chào mào khi bắt về thuần dưỡng ! Đó là cái Tật ngoái lộn nếu như chúng ta thuần không đúng cách ! Cái tật khi đã hình thành thì rất khó chữa và gây khó chịu khá nhiều cho người nuôi đồng thời làm giảm giá trị chú chim thấy rõ ! Những nghệ nhân chơi chim , nếu không phải là một chú chim có Chất Giong và phong cách chơi quá xuất sắc thì những chú có tật ngoái lộn sẽ không có cơ hội hiện hữu trong nhà , ngoài sân. Chim khi mới bẫy về thường rất nhát và cũng như bao loài chim khác ! lúc này chúng rất dễ sinh tật khi làm quen với môi trường nuôi nhốt ! Chim thường nhát nên hay có biểu hiện ngó nghiêng tìm đường lẩn trốn ! Chúng nhẩy cao bám vào vanh Lồng đoạn cong giáp Đỉnh ! lúc này chim thường xoay cổ tìm các hướng để trốn chạy do phần cổ , đầu rúc sát phần nan này và bị ép phải quay ngược lại hoặc sang hai bên . Ngày qua ngày sẽ sinh tật ngoái cổ rất khó chữa ! Tật Lộn thì xác xuất có ít hơn chút so với tật ngoái ! Thông thường những bạn mới chơi khi bắt chim về thường được nhận những lời khuyên nhốt thuần chim trong Lồng nhỏ , chào mào sẽ nhanh thuần hơn ! tuy nhiên lúc này chim nhát , được nuôi trong lồng nhỏ khiến phạm vi nhẩy hoảng của chúng bó gọn lại ! Chim dể nhẩy bám ngược nóc Lồng và lộn ngược xuống cầu ! lâu ngày trở thành tật Lộn cầu của chim ! Những Tật này ta có thể khắc phục tốt trong 1 năm đầu tiên trong lồng của chim ! Chim mới bẫy về nên có khoảng thời gian nuôi thuần ít nhất 3-4 tháng trong Lồng trung bình có đường kính 32cm và cao 60 cm ! Trùm kín áo lồng trong giai đoạn đầu để chim quen với khung cảnh và môi trường sống mới khoảng 3-4 tháng ! Sau đó áo Lồng sẽ được vén theo chiều từ dưới lên 1/4 khoảng 1 tháng , 1/3 khoảng 1 tháng nữa , 1/2 khoảng 1 tháng tiếp theo và 3/4 áo lồng đến khi chim tương đối thuần và đứng lồng ! Như vậy sẽ hạn chế rất nhiều khả năng sinh tật của chim ! Quan trọng nhất là việc thuần dưỡng phải kiên nhẫn , từ từ và nhẹ nhàng ! Chúng ta sẽ hạn chế tối đa được khả năng phát sinh tật này!

  Chúc các bạn vui vẻ .. !!!

Một số bệnh hay gặp ở chim Chào mào - Phòng và chữa trị

Đối với người chơi chim nói chung và chơi Chào mào nói riêng thì một nỗi lo không nhỏ là các chú chim bị bệnh, tật. Với những người chơi lâu năm có kinh nghiệm thì ít gặp nhờ sự chăm sóc, phòng bệnh tốt về dinh dưỡng, vệ sinh và các sinh hoạt khác cho chim cảnh của mình. Những người mới chơi thì thực sự gặp khó khăn, lúng túng khi chú Chào mào của mình bị một bệnh gì đó, phần lớn gặp ở chim bổi và khi phát hiện ra bệnh thì đã quá nặng dẫn đến chim bị chết.
Mình tạo Chủ đề này để ae tham khảo, chia xẻ kinh nghiệm phòng và trị bệnh hay gặp của Chim Chào mào. Vì thời gian chơi chim chưa lâu, kinh nghiệm chưa nhiều nên các thông tin chủ yếu do mình học hỏi qua bạn bè và internet, xét thấy nó đúng nên viết ra đây, mong ae thảo luận thêm.
- Có câu "Phòng bệnh hơn chữa bệnh", vì thế trước hết mình đưa ra cách phòng bệnh chung nhất cho Chào mào:
+ Chế độ dinh dưỡng tốt sẽ giúp chim khỏe, nâng cao sức đề kháng. Chế độ dinh dưỡng bao gồm: thức ăn chính hằng ngày là cám (có thể tự chế biến hoặc mua) + mồi tươi (sâu, dế, cào cào,...); thức ăn bổ xung là hoa quả (bổ xung các Vitamin và khoáng) hoặc có thể dùng một số loại thuốc bổ tổng hơp (dầu gấc, dầu cá, các loại thuốc bỏ dành cho gia cầm...)
+ Chế độ vệ sinh: đối với chim thì thường xuyên cho chim tắm bằng nước muối pha loãng - mùa hè tắm 1 lần/ngày, mùa đông thì cho chim tắm những ngày có nắng; cho chim phơi nắng cũng là 1 biện pháp phòng bệnh tốt - các thời điểm cho chim phơi nắng tốt nhât là: lúc bình minh (phơi khoảng 15-20 phút) giúp chim tăng cường tổng hợp Vitamin D; từ 8h-10h, thời điểm này nắng chua gắt chim vừa phơi nắng vừa làm sạch bộ lông của nó đồng thời tốt cho Hệ tuần hoàn của chim; từ 15h-17h, thời điểm này tuy nắng gắt nhưng ta có thể áp dụng cho những chim mồi nhăm tăng khả năng chinh chiến khi đi bẫy. Đối với lồng, cóng, cầu đậu, áo lồng ta cũng phải vệ sinh thường xuyên 2 ngày/lần là tốt nhất, để loại bỏ các vi khuẩn, ký sinh trùng có trong phân, cóng đựng thức ăn.
+ Các chế độ khác như tập dượt ở cội áp dụng tùy điều kiện mỗi người; chế độ ngủ của chim: khi ngủ tốt nhất là phủ áo lồng cho chim, treo nơi yên tĩnh, tránh xa mèo chuột, kiến, mối (thạch thùng), cho chim ngủ sớm khi hết ánh nắng tự nhiên.
Trên đây là các cách phòng bệnh chung nhất cho Chào mào. Sau đây mình nêu ra một số Bênh hay gặp ở Chim Chào mào:
* Bệnh tiêu chảy cấp: bệnh này thường diễn biến nhanh, dễ lây lan
- Nguyên nhân: do chim nhiễm phải một số loại vi khuẩn gậy hại ở đường ruột, do ngộ độc thức ăn,...
- Biểu hiện: Chim đứng ủ rũ, run rẩy, bỏ ăn, ỉa phân lỏng màu trắng hoặc xanh có khi lẫn cả máu, chim có thể chết chỉ qua 1 đêm hoặc từ sáng đến chiều.
- Điều trị: + Nếu bệnh nhẹ (chim vẫn khỏe, ăn uống và hoạt động bình còn linh hoạt chỉ đi ỉa phân lỏng trắng) thì cho uống nước chè hoặc nghiền 01 viên Becberin trộn vào thức ăn cho chim ăn liên tục trong 2,3 ngày.
+ Dùng kháng sinh khi chim có các biểu hiện nặng hơn như đã mô tả ở trên, một số kháng sinh có thể dùng: Chloramphenicol (hay còn gọi là Cờ-lo-xit) 10mg/100g trọng lượng chim, pha 1 thuốc/10 nước cho chim uống liên tục trong 3-5 ngày. Tetracyclin + Bespton 10mg/100g thể trọng pha vào nước theo tỷ lệ 1:10 cho chim uống liên tục 3-5 ngày.
+ Dùng Vitamin B1 10mg, nghiền thành bột, trộn vào cám cho chim ăn để trợ lực cho chim.
- Phòng bệnh: + Thường xuyên vệ sinh lồng cóng, cầu đậu, áo lồng.
+ Cách ly chim bệnh nếu nhà nuôi nhiều.
+ Cho chim khỏe uống kháng sinh bằng 1/2 liều điều trị chim bệnh.
+ Tăng cường dinh dưỡng, các sinh tố trong hoa quả tươi.

* Bệnh về đường hô hấp:
- Nguyên nhân: do nhiễm vi khuẩn, virus, do chim hít phải hơi độc, khói thuốc...
- Dấu hiệu nhận biết sớm: chim có động tác vảy mỏ qua lại liên tục kèm theo tiếng thở hắt ra (giống như hắt hơi), chảy nước mắt, nước mũi, chim hót ít hơn nhưng vẫn nhảy nhót linh hoạt. Biểu hiện nặng lên khi chim đứng ủ rũ, bỏ ăn, thở gấp, phải há mỏ để thở, thân mình rung lên theo nhịp thở; kèm theo là chim đi ỉa phân toàn nước màu trắng hoặc xanh, mùi phân tanh...
- Điều trị:
+ Nếu chim mắc bệnh do nhiễm khuẩn đường hô hấp thì dùng thuốc kháng khuẩn (Amoxicillin, erythromycin..., dùng 1 trong các loại kháng sinh này, đóng gói dạng bột 250mg cho trẻ em + 1 gói Bé Ho hòa vào nước theo tỷ lệ 10mg/100g thể trọng, pha vào 10ml nước cho chim uống liên tục trong ngày.
+ Chim bị bệnh cúm mùa hoặc H5N1, SARS... ta có thể dùng 1 số các loại thuốc dành cho người như: Arbidol, Tamiflu... (trường hợp này mình chưa gặp nên chỉ giới thiệu để các bạn tham khảo)
+ Cho chim dùng kết hợp các sinh tố Vitamin B1, Vitamin C để trợ lưc.
- Phòng bệnh: (các bước tiến hành tương tự như bệnh ỉa chảy)
* Bệnh bại chân: (chào mào rất hay gặp bệnh này)
- Nguyên nhân: do lạnh, thiếu sinh tố B1, có thể do một loại virus (vì chưa có nghiên cứu cụ thể).
- Biểu hiện: một hoặc 2 chân cm duỗi thẳng cứng, chim di chuyển khó, chân bị bại không bám được cầu, một số còn kèm theo cả nghẹo cứng cổ, đầu không ngóc lên được.
- Điều trị: mình đã chữa thành công đến 80% cho một chú chim bị bại 1 chân bằng cách cho ăn cơm nóng (theo kinh nghiệm chữa bệnh này ở gà và bồ câu của các cụ ngày trước) - trước bữa ăn cơm khoảng 2-3 tiếng ta bỏ đói chim xong cho 1 thìa cafe cơm nóng vừa đun chin vào cóng thức ăn bỏ vào lồng cho cm ăn. Hoặc cho chim uống Vitamin B1.
- Phòng bệnh: tăng cường dinh dưỡng cho chim. Thuốc Vitamin B1 10mg dạng viên nén nghiền nhỏ 1 viên trộn vào thức ăn cho chim dùng trong ngày. Dùng 1 đợt 10 ngày liền.
+ Vệ sinh lồng, cầu đậu sạch 2 ngày/lần.

Trên đây là 3 bệnh những chú cm nhà mình đã bị qua, mình đã áp dụng cách chữa trị có tỷ lệ thành công cao (80-90%), xin chia xẻ để ae tham khảo và bổ xung thêm các kinh nghiệm khác để các chú CM luôn khoẻ mạnh.

Thân!